Path 2Combined Shapecheckclipboardfacebookgithubglue icongoogle-plusinstagramlinkedinGroupsearchselectslideshareFill 57Group 3Group 2twitteryoutube
Menu
NL
Th 2

Beeld via Public Domain Search Google Images

PACKED: project 'Tools voor het bewust omgaan met auteursrechten en gebruiksbeperkingen op culturele content'

We zijn blij te kunnen melden dat ons project 'Tools voor het bewust omgaan met auteursrechten en gebruiksbeperkingen op culturele content' binnenkort van start kan gaan. De aftredende Vlaamse minister voor Cultuur Sven Gatz heeft de principiële beslissing genomen om het project met 91.000 euro te ondersteunen. Omwille van de regeringswissel kan er echter pas een definitieve beslissing genomen worden na het aantreden van de nieuwe Vlaamse Regering. We werken in dit project samen met partners uit verschillende subsectoren en met externe experten.

Probleemstelling

Gebruiksbeperkingen en een tekort aan goede rechtenmetadata belemmeren de online toegang en vrij hergebruik van digitale culturele content: dat is het uitgangspunt van dit project. Culturele organisaties treffen nog te weinig regelingen met cultuurmakers over hergebruik van content en hebben niet de kennis om rechten en beperkingen correct te identificeren. 

Dit project, een initiatief van PACKED, VIAA en Lukas, wil die situatie verbeteren. Zij krijgen bij de uitvoering van hun landelijke rol vaak te maken met een gebrek aan betrouwbare en volledige metadata over rechten:

  • PACKED ontvangt regelmatig loketvragen over de omgang met rechten op culturele content: welke metadata moeten gedocumenteerd worden? Hoe geef je de rechtenstatus van culturele content aan op het web? Hoe pak je het onderzoek naar de rechten op grote hoeveelheden verweesd materiaal aan? Met name voor verweesde en out-of-commerce werken ontbreekt het PACKED op dit moment aan  pasklare en aan de praktijk getoetste oplossingen om deze vragen afdoende te beantwoorden.
  • Lukas vervult een makelaarsrol tussen kunstcollecties, fotografen en eindgebruikers in de digitalisering en ontsluiting van digitale reproducties van kunstwerken. In de databank van Lukas ontbreekt momenteel de metadata om op een efficiënte en doeltreffende manier de rechtenstatus en gebruiksvoorwaarden van content te communiceren. 
  • VIAA archiveert en ontsluit content met een complexe, gelaagde rechtenstatus, waarvan het doorgaans onmogelijk is om ze te reconstrueren. Om deze digitale content open en toegankelijk te maken, moet VIAA in samenwerking met zijn content partners risicoanalyses maken om te bepalen welke content wel of niet toegankelijk wordt gemaakt (bv. bij het online plaatsen van gedigitaliseerde kranten uit WOI).

Bovendien creëren Lukas en VIAA door de digitalisering van cultureel erfgoed zelf ook nieuwe content en is het voor hen noodzakelijk om aan te geven hoe die inhaakt op de rechtenstatus van de oorspronkelijke content.  

Ook de werking van de partners in dit project wordt ernstig belemmerd door het gebrek aan rechtenmetadata:

  • Kusterfgoed en COMEET beheren beeldbanken waar voor een groot deel van de content rechtenmetadata ontbreekt. Dit maakt het voor beide erfgoedcellen onmogelijk om deze content op een duurzame manier in te zetten in hun werking.  
  • De Bibliotheek van het Koninklijk Conservatorium van Brussel digitaliseert het archief van de openbare omroeporkesten en wil dit materiaal graag online beschikbaar stellen. Momenteel is dit onmogelijk omdat het overgrote deel van de auteurs niet gedocumenteerd of niet precies geïdentificeerd is.
  • Theatergezelschap tg stan heeft doorheen haar geschiedenis een rijk foto- en video-archief opgebouwd en wil de toegankelijkheid daarvan voor komende generaties vrijwaren. Een belangrijk obstakel is dat ze met de vele fotografen en videomakers waarmee ze samenwerkten nooit afdoende regelingen heeft getroffen voor het online ter beschikking stellen van dit materiaal.

Pilootprojecten

Een onderdeel van het project zijn de pilots, die zullen worden uitgevoerd met hogergenoemde projectpartners. Daarnaast worden er ook pilots uitgevoerd met Museum M en het Letterenhuis.

  • De collectie van Museum M bevat zowel oude als hedendaagse kunst. M voert tests uit met een DAM-systeem om het beheer van beelden intern te centraliseren. De interne beeldbank zal reproducties bevatten maar ook materiaaltechnische reproducties, professionele foto’s van eigen events en snapshots van medewerkers. De uitdaging is de auteursrechtelijke status van de diverse beeldtypes in een databank te beheren en de interface zo gebruiksvriendelijk te maken dat nieuwe beelden met een kleine inspanning van de nodige rechtenmetadata kunnen worden voorzien. 
  • Het Letterenhuis beheert een affichecollectie en een fotocollectie, waarvan de beelden ontsloten worden via de beeldbank van de stad Antwerpen. De auteursrechtelijke status van de affiches en foto’s werd tot onlangs enkel binnen de archiefinventaris beschreven, maar niet op stukniveau. De uitdaging is een strategie te vinden om de rechtenstatus van archiefmateriaal (retroactief en voor nieuwe intake) te documenteren op stukniveau, en met archiefvormers en schenkers afspraken te maken over gebruiksrechten voor Letterenhuis zelf en voor brede publiek i.f.v. zo breed mogelijke publieke ontsluiting van de collectie.

Experten

Voor het juridische luik van het project zullen we beroep doen op een zelfstandig juridisch expert en Cultuurloket.

Meer info zal binnenkort te vinden zijn op een aparte pagina bij onze projecten.

Vlaanderen - Verbeelding werkt