Samenwerking VIAA

Op vrijdag 21 december 2012 maakte de Vlaamse regering middelen vrij voor de opstart van het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA). In opdracht van VIAA staat PACKED vzw in voor de coördinatie en voorbereiding van de digitalisering van audiovisueel materiaal uit diverse Vlaamse cultureel-erfgoedinstellingen.

PACKED vzw heeft, mede door haar voorgeschiedenis als platform voor de archivering en conservering van audiovisuele kunst, een ruime ervaring opgebouwd met het digitaliseren van audiovisueel materiaal. Door de uitvoering van digitaliserings- en andere projecten in samenwerking met cultureel-erfgoedorganisaties bestaan er goede contacten, is er gespecialiseerde kennis ontwikkeld en kunnen sectorspecifieke problemen en noden beter begrepen worden.


Audiovisueel materiaal

PACKED vzw speelde een grote rol in de voorbereiding van de lopende digitaliseringsprojecten van VIAA. Om de hoeveelheid en diversiteit van het audiovisueel materiaal dat er bewaard wordt in kaart te brengen, is er in samenwerking met het steunpunt FARO een rondvraag gedaan bij zowel de binnen het Cultureel-erfgoeddecreet gesubsidieerde instellingen als de verschillende omroepen. Op basis van deze inventarisatie bepaalde VIAA samen met PACKED vzw welke audiovisuele dragers prioritair moeten worden gedigitaliseerd.

Voor de eerste digitaliseringsgolf werd gekozen voor compact audiocassettes, kwartduims audiotapes, Betacam SP en U-matic. De meeste van deze dragers/formaten zijn in grote aantallen aanwezig in zowel de omroep- als de cultureel-erfgoedsector, en zijn sterk bedreigd omdat de afspeelapparatuur in onbruik is geraakt. Golf 1 ging begin 2014 van start en loopt nog tot eind 2018. Ondertussen startte VIAA in samenwerking met PACKED vzw met de voorbereidingen voor digitaliseringsgolven 2 en 3. In Golf 2 komen Betamax, VCR, open reel video, audio CD-R, wascilinders en draadspoelen aan bod. Van de meeste van deze dragers/formaten is de afspeelapparatuur in onbruik geraakt. Golf 3 bestaat enkel uit Digital Betacam, een formaat dat men zowel in de omroep- als cultureel-erfgoedsector aantreft. De digitalisering van beide golven gaat van start in 2015.

PACKED vzw leidt in samenwerking met VIAA het logistieke proces van de digitalisering in goede banen. Voor de collectiebeherende instellingen brengen de digitaliseringsprojecten van VIAA extra en vaak onvoorzien werk met zich mee. Zij moeten immers zelf instaan voor het voorbereidende werk. Zo is hun audiovisuele collectie in veel gevallen niet geïnventariseerd, en moeten de dragers aan een technische inspectie onderworpen worden om de staat van het materiaal te bepalen. PACKED vzw ondersteunt de instellingen bij deze activiteiten.

Ook bij het bepalen van de technische kwaliteitseisen voor de digitale bestanden in functie van een duurzame bewaring ervan, neemt PACKED vzw een voortrekkersrol op. Bovendien hebben medewerkers van PACKED vzw mee de offertes van de verschillende digitaliseringsbedrijven geanalyseerd en waren ze betrokken bij de beoordeling ervan.

Artikels die PACKED vzw in dit kader publiceerde zijn:
- Kwaliteitscriteria voor gedigitaliseerde audio;
- Een beknopte gids voor het kiezen van een digitaal videoformaat voor archiveringsbestanden;
- Beknopte handleiding voor het identificeren van analoge audiotapeformaten;
- Beknopte handleiding voor het identificeren van U-matic en Betacam;
- Beknopte handleiding voor het identificeren van nitraatfilms en verval ten gevolge het azijnsyndroom in audiovisuele collecties en archieven;
- Audiovisuele dragers traceren met barcodes.


Project Nieuws van de Groote Oorlog

Op vraag van VIAA schreven PACKED vzw, FARO en de Vlaamse Erfgoedbibliotheek een projectvoorstel uit voor een digitaliseringsproject van frontblaadjes, kranten en tijdschriften uit België en over België voor de periode van de Eerste Wereldoorlog, die worden bewaard in uiteenlopende Vlaamse cultureel-erfgoedinstellingen. Onder de projectnaam Nieuws van de Groote Oorlog begon VIAA samen met PACKED vzw, FARO en de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en dertien cultureel-erfgoedinstellingen aan een grootschalig digitaliseringsproject van kranten uit de periode 1914-1918.

Na een intense kwaliteitscontrole door PACKED vzw van zowel de beeldbestanden als de resultaten van de tekstherkenning (OCR), werd er begin oktober 2014 aangevangen met de effectieve digitalisering van frontbladen, kranten en tijdschriften.

Meer weten over dit project? Lees de tekst De digitalisering van kranten en frontblaadjes uit WO I.op de CEST-wiki.


Strategie voor de digitalisering van film

Film neemt een bijzondere positie in de digitaliseringsplannen van VIAA in. Filmdigitalisering is namelijk een specifieke problematiek waar conservatie van de analoge drager, de kostprijs van de digitalisering, een consensus over een digitaal formaat voor film en de inhoud van de films belangrijke factoren zijn.

PACKED vzw heeft in september 2013 voor VIAA het bedreigde filmmateriaal in kaart gebracht bij de Vlaamse omroepen en bij de collectiebeherende instellingen gesubsidieerd binnen het Cultureel-erfgoeddecreet. Uit dit rapport is gebleken dat er zeer dringend nood is aan een overkoepelend beleid rond de conservatie en digitalisering van filmcollecties in Vlaanderen.

Omwille van al deze redenen organiseert VIAA niet slechts één digitaliseringsproject, maar een echte filmstrategie, waarbij conservatie van de analoge dragers en digitalisering hand in hand gaan.

PACKED vzw en Cinematek ondersteunen VIAA in het uitwerken en realiseren van deze strategie.


Analyse van de digitale noden van culturele archieven, erfgoedbibliotheken en musea in Vlaanderen

In 2014 hebben medewerkers van de Vlaamse Erfgoedbibliotheek vzw, PACKED vzw en Amsab-ISG, in samenspraak met VIAA, een studie verricht naar de digitale noden van de culturele archieven, de erfgoedbibliotheken en de musea in Vlaanderen. De directe aanleiding voor de studie was o.a. de opmaak van het strategisch plan 2015-2019 van VIAA.

De aandacht ging vooral naar noden die te maken hebben met digitale langetermijnbewaring, beheer van digitale collecties, ontsluiting via virtuele platformen en technische ondersteuning en kennisdeling. Zowel de noden van grote, middelgrote als kleine organisaties werden opgenomen, ook van organisaties die niet gesubsidieerd worden door de Vlaamse overheid.

Het rapport 'Analyse van de digitale noden van culturele archieven, erfgoedbibliotheken en musea in Vlaanderen' is online beschikbaar.


Toekomst

Vanaf 2015 wordt de groep van contentpartners van VIAA uitgebreid: naast de gesubsidieerde collectiebeherende instellingen en de omroepen, komen ook andere binnen het Cultureel-erfgoeddecreet erkende instellingen en de stadsarchieven van de centrumsteden erbij.

PACKED vzw volgt de digitaliseringsgolven en projecten van VIAA nauwgezet op, en biedt als expertisecentrum hierbij advies en ondersteuning. Concreet adviseert en ondersteunt PACKED vzw bij het opstellen van de handleidingen voor identificatie en registratie van de verschillende dragertypes, bij het bepalen van duurzame bestandsformaten en bij het opstellen en beoordelen van aanbestedingsdossiers.

Ben je een collectiebeherende instelling en heb je nog vragen rond digitalisering van je audiovisueel of filmmateriaal? Aarzel niet om ze te stellen! Richt je mail aan .(JavaScript must be enabled to view this email address) (film) of .(JavaScript must be enabled to view this email address) (audiovisueel)

Meer weten over VIAA? Neem een kijkje op de website van VIAA.

met de steun van de vlaamse overheid

Copyright © 2017 PACKED / Legaal / Privacy / Sitemap
Webdesign by thisconnect.be / pixelman.be